Шайх Абу Сулаймон Холиднинг шомдаги қуролланган гурухларни таркибидаги ахли суннат мухожирларига мурожаъати. 16 робиъул аввал 1439 йил/ 5 декабр 2017 йил.(1)

Таржимон: Насибуллох фарғоний

Бисмиллах валхамдулиллах, вассолату вассаламу ала Мухаммадин ва ала алихи ва ман валлаху

Ассаламу алайкум ва рохматуллохи ва барокатух

 قال الله تعالی: الَّذِينَ آمَنُواْ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَالَّذِينَ كَفَرُواْ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُواْ أَوْلِيَاء الشَّيْطَانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا (نساء/۷۶(

Аллох таоло исломий харакат ва гурухни мархалалари борасида  мархамат қилади:

“: کُتِبَ عَلَیکُمُ الصِّیامُ»

Шу шева билан амр қилади:

“ کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِتَالُ  »

Ва ана бу оятни давомида айтилади:

 وَهُوَ کُرْهٌ لَّکُمْ وَعَسَى أَن تَکْرَهُواْ شَیْئاً وَهُوَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَیْئاً وَهُوَ شَرٌّ لَّکُمْ وَاللّهُ یَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ ‏(بقره/۲۱۶)

Сизларга ёқмасада жанг қилишингиз фарз қилинди. (Зотан) сизлар ўзингиз учун яхши бўлган нарсани ёқтирмаслигингиз ва сиз учун ёмон бўлган нарсани яхши кўришингиз мумкин. Аллох билур ва сизлар билмассизлар.

Бу ерда аллох таоло қитол ва қуролли жанг вожиб эканини айтиш билан бирга, мусулмонлар жанг қирғиндан безор эканликларини хам баён қилиб ўтяпти. Мана бу холатда, мусулмонлар ночорликдан ва охирги абзор сифатида ундан фойдаланишади, барча дармон қилиш чораларини ишга солинган вақтда охирги чора жаррохлик бўлиб қолади. Жанг хам даъват, музокара, дипломатика иш бермаган пайтида вужудга келади. Бу мархалада қуролли мубораза ер юзида шариат ахкомларини ижро қилувчи хукумат барқарор бўлгунича муборазанинг аслий шакли бўлиб қолади ва  жохилиятни, тоғутларни  нобуд қилиб ўртадан олиб ташлаш ва аллохни шариатидаги қонун системасини барқарор қилиш йўлидаги муборазани аслий харакат равиши хисобланади.    

Бундан ташқари, босқинчи кофирларни мусулмонларни диёрларидан қувиб чиқариш учун, қуролли жанг хам бир стротегия ва хам тактика хисобланади, ва рўза,закот, хаж, намоз ва бошқалар каби  фарзи аъйнга айланади, хатто ана бу фарзларни ё бундан бошқа фарзларни хам ўзини таъсирига тушуришга қодир.

Қуръонда намоздан кейин жиход ва қитол,жанг хақидаги оятлар энг кўп келтирилган. Энди кимки аллохни ана бу амридан бўйин товлайдиган бўлса, у албатта жазосиз қолмайди, бу хақида жуда кўп оятлар,ривоятлар бор. Масалан худони йўлидаги жиходни тарк қилган кишини жазолаш хақида аллох таоло мархамат қилади:  

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ مَا لَکُمْ إِذَا قِیلَ لَکُمُ انفِرُواْ فِی سَبِیلِ اللهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الأَرْضِ أَرَضِیتُم بِالْحَیَاهِ الدُّنْیَا مِنَ الآخِرَهِ فَمَا مَتَاعُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا فِی الآخِرَهِ إِلاَّ قَلِیلٌ * إِلاَّ تَنفِرُواْ یُعَذِّبْکُمْ عَذَاباً أَلِیماً وَیَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُمْ وَلاَ تَضُرُّوهُ شَیْئاً وَاللهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ» (توبه: ۳۸-۳۹)

Эй мўъминлар, сизларга нима бўлдики, аллох йўлида (жиходга) чиқинглар, дейилса, ўз ерингизга ( яъни юртингизга) ёпишиб олдингиз?! Охират (неъматлари)дан юз ўгириб, хаёти дунё (лаззатлари)га рози бўлурмисиз?! Охират олдида бу дунё матоси жуда оз нарса – ку?! ** Агар (жиходга)  чиқмасангизлар, (аллох) сизларни аламли азоб билан азоблар ва ўрнингизга бошқа бир қавмни келтирур. Сизлар эса у зотга бирон зиён етказа олмайсиз.  Аллох хамма нарсага қодирдир.

Абу Умомадан ривоят қилинадики, аллохни росули мархамат қилдилар: ” кимки жиход қилмаса ёки мужохидни жихозлантирмаса ёки мужохидни оиласи ва уни ортида қолган кишиларга яхши рафтор қилмаса, аллох таоло қиёмат кунидан олдин уни жуда қаттиқ азобга  гирифтор қилади…….

Аллох мутаол хам, қуролли жангга рухсат берилган биринчи оятда, мана бу дунёвий жангни самараларини кўрсатиб беради, нусрат ва ғалаба; ва мархамат қилади:  

أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ ‏(حج/۳۹)

 Хужумга учраётган зотларга мазлум бўлганлари сабабли ( жанг қилиш) изни берилди. Албатта аллох уларни ғолиб қилишга қодирдир.

Аллохнинг душманларнинг қахрли, қўпол муносабатларига нисбатан кўрсатган қоидаси шу бўлган. Ғалаба. Сиз од, самуд, лут, нух, худ каби қавмларнинг оқибатларини текшириб чиқсангиз, қахр ва қўполлик мархаласига етган пайтидаги аллохни қоидаси, ё у зотни ўзи ёки лашкарлари томонидан келадиган ғалабага бино қилингандир.

Шу асосга кўра, аллох таоло ғалабани душманни эмас, мусулмонларни хаққи деб билади;  ва у зотни ўзи, дўстларини душманларини устидан ғолиб қилишни, ёрдам беришни ўзига вожиб қилган:

 “وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ رُسُلاً إِلَى قَوْمِهِمْ فَجَاؤُوهُم بِالْبَیِّنَاتِ فَانتَقَمْنَا مِنَ الَّذِینَ أَجْرَمُوا وَکَانَ حَقّاً عَلَیْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِینَ» (روم/ ۴۷)

Аниқки, биз сиздан илгари хам пайғамбарларни ўз қавмларига юборганмиз. Бас, улар (қавмларига) аниқ – равшан хужжатлар келтирганлар. Сўнг биз жиноят қилган кимсалардан интиқом олганмиз ва иймон келтирган зотларни ғолиб қилиш бизнинг зиммамиздаги хақ бўлган.

            وَلَیَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ * (حج/ ۴0)

Албатта аллох ўзига (яъни динига) ёрдам берадиган зотларни ғолиб қилур. Шубхасиз, аллох кучли, қудратлидир.

وَلَقَدْ سَبَقَتْ کَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِینَ -إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنصُورُونَ -وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ الْغَالِبُونَ» [صافات: ۱۷۱-۱۷۳]

Аниқки, бизнинг пайғамбар бўлган бандаларимиз хақида: “шак – шубхасиз улар қўллаб – қувватлантиргувчилардир ва шак- шубхасиз бизнинг қўшинимиз ( яъни пайғамбарлар ва уларга иймон келтирган кишилар) ғолиб бўлгувчидирлар”, деган сўзимиз ўтган – собит бўлгандир.

Садрил исломдаги мусулмонлар муртадларни мусибатларидан ташқари, бир наслни ўзида ўша даврдаги энг буюк тоғутий  императорликни нобуд қилишганига қандай омиллар сабаб бўлганини текшириб чиқишга хаққимиз бор, ёки бўлмасам ўтган бир неча ўн йилликлар мобайнида ленинга,хуши минага,кастрога  ўхшаш тоғутлар ўзларини ботил ақидалари билан, исломдаги мубораза технологиясидан тўғри фойдаланиш орқали, жахондаги ана ўшанча душманларини ўртасида қандай қилиб ғолиб бўлишди ва қандай қилиб ўзлари хохлаган хукуматларини ўрната олишди?;   буни қарама – қаршисида эса бир асрдан кўпроқ вақтдан буён тавхид ақидасига эргашганлар, исломий диёрларни аксарида қуръон ва суннатни таблиғ қилишларига қарамасдан, асли воқеиятда ва амал пайтида жохилиятни тўполон талаб технологиясидан фойдаланишади ва мағлубиятга учрашади, улар аксар мусулмонлар яшайдиган диёрларда хали хануз бир дона исломий хукуматни ўрнатишга қодир бўлишгани йўқ, улар хамиша орзу- хаёлларида қолиб кетишган?! Мана бундай холатда, фақатгина тавхидга  ва сахих ақидани таблиғига  эга бўлишни ўзи кифоя қилмайди.   

Бир неча ўн йиллардан буён муборак жангларни бошлаган ва ихлос,хамда аллохни розилигини талаб қилган холда жанг майдонларига кирган ва ўлдирилган ( аллох уларни рахмат қилсин ва уларни набийлар,сиддиқлар, шахидлар ва солих кишилар билан бирга рафиқ қилсин ва хашр қилсин)  биродарларимиз, нима учун аллох таоло улар учун назарда тутган ғалабани қўлга киритишмагани ва мағлубиятга учрашганини текшириб чиқишга хаққимиз бор? Аллох – наъузу биллах – баъзи бир катта кишиларни айтишлари бўйича, мағлубиятдан келиб чиққан мусибатлар – албатта мана бу мағлубият хамма мавжудотларни ўз ичига олади – мусулмонлар учун аллохни суннати бўла оладими? Бошқаларни имтихон қилиш учун ана бу мусулмонларни мағлубият билан азоб берилганми? Ёки уларни орасидан шахидларни танлаб олиш учун мағлубиятга учратилганми, мағлубият шахидларни танлаб олиш учун бир йўлми? Ёки бошқаларни пок ва холис қилиб олиш учун уларни мағлубиятга учратилганми? Ёки аллох таоло уларни мағлубиятга учратиш ва душманларини баробарида залил қилиш орқали, ўзининг баробарида қандай залил бўлиш кераклигини ўргатиб қўймоқчими?  Баъзи арабийдон бўлган номига мулло бўлганлар ўзларининг мағлубиятга учраган хамрохлари учун ясаб олган,шунга ўхшаш  содда ва беасос ўнлаб жумлалардан иборат.   

Ғалаба бизларни хаққимиз ва мағлубият хам аллохни душманларини хаққи, демак  нима учун бизларни хаққимиз бўлган нарса душманни қўлида эканини билишлик, бизларнинг шаръий ва исломий хаққимиздур? Мусулмонларнинг ана бу хаққи ахли қибланинг душманларини қўлига ўтиб қоладиган қандай ходиса содир бўлган? Ана ўша хақ қандай қилиб бизларни ўзимизни қўлимизга қайтиб келади? Ёки бўлмасам ўша хаққимизни қандай қилиб душманларимиздан тортиб олсак бўлади?

Ха, ғалаба кофирларни эмас, мусулмонларни хаққи, хатто рум сурасининг аввалги оятларини кўриб чиқадиган бўлсак, ғалаба шибхи ахли китоб мажусларини эмас, балки ахли китоб насронийларининг хаққи эканини тушуниб етамиз. Энди мана бу ғалаба ухуд каби жангда кофирларга насиб бўлган пайтида, зудлик билан зарарни текшириб чиқиш  ва буни иллатини кўриб чиқиш керак бўлади. Аслида бизларни хаққимиз бўлган нарса қандай қилиб кофирларга насиб бўлганини тушуниб етиш лозим? Наъузу биллах, мусулмонларнинг амири ва рахбари сифатида  пайғамбар саллаллоху алайхи васалламни иймонларида, ихлосларида, садоқатларида, ишончларида мушкилот вужудга келган эдими? Мусулмонларнинг тунги намозлари, қуръон қироатлари, зикрлари ё аллох учун залилликлари, садақа ва закотлари камайиб қолган эдими? Ёки мусулмонлар ўғирлик, шаробхўрлик, зино, ғийбат ва мисвок ишлатмаслик, соқолни қириб ташлаш ё шунга ўхшаш мункар ишларни қилган эдиларми ва шу гунохлар уларга ғалабани нозил бўлишига монеъ бўлганми? Ёки мана бу касалликларни вужудга келиш иллати бошқа нарсада бўлиши ва уни хал қилиш чоралари хам бошқа нарса бўлиши мумкинми?

Ғалаба яъни саломатлик, мағлубият яъни мусулмонларни баданини бир қисмини узиб ташлашдур. Жаррохлик, қон йўқотиш ё аъзони кесиб ташланиш даражасига етиб боришидан илгари, албатта касалликни иллатини мушаххас қилиниши керак ва касалликка муносиб бўлган дармон йўлга қўйилиши лозим, шундан сўнг натижани аллохга топширса бўлади. Мусулмонлар учун касаллик имтихон хукмида бўлади, уни савобига қўшимча равишда, жуда кўп ўринларда бу нарса бадан учун бир тажриба бўлиб қолади, яъни бадан ўзини бу касалликни баробарида қувватли қилиб олади. Мусулмонлар гохида мана бундай касалликларга дучор бўлиш орқали, ўзларини қувватлироқ ва махкамроқ қилиб олишлари ёки бадандаги аъзони узилишига монеъ бўлишлари ёки хатто андалусни мисолида бўлганидек,  уларни ўлимига сабаб бўлишларини хам мумкин.

Жангдаги мағлубиятни зохирий иллатини жангни собит ва харакатланиб турувчи қонунларини риоят қилмасликдан  қидириш керак. Ухуд жангидаги мағлубиятни зохирий иллатини хам буйруқ бериш  вахдатини ва дастур вахдатини риоят қилмасликдан қидириш лозим. Мана бу нихоятда катта хато хисобланади, шубхасиз хар қандай хатони таълим олиб ўрганиш, тарбияланиш орқали олдини олса бўлади.  

Хурматли биродарлар: сизларни қўмондонларингиз хам мустахкам иймон, тақво, ихлос бўйича росулуллох саллаллоху алайхи васалламни андозасига ета олишмайди ва сизларни хамрохларингиз хам ухуд асхобларига тенглаша  олишмайди. Демак кофирларни ва ислом душманларини хаққи бўлса хам, аммо мусулмонларга насиб бўлган  мағлубиятни иллатини адашган масалалардан қидирманглар ва ўзингизни иккиламчи масалалар ва асослар билан овутманглар ва ўзингизни алдаманг. Вахдат яъни қудратдур, тафарруқ яъни залиллик ва мағлубиятдур, бугунги кунда буйруқ бериш вахдатини ва дастур вахдатини йўқлиги, тафарруқ азобини пайдо бўлишига ва заифликка,сустликка сабаб бўлган.

Бугунги кунда ана бу буйруқ вахдатини ва дастур вахдатини орадан йўқолишига боис бўлган нарса, хато ё мужохидларни сафини тозалаш учун қилинган имтихон эмас, балки чақмоқ ва зилзила хаддидаги азобдур. Фақат бу ердаги фарқ, тафарруқ азобидан узоқлашиш учун фурсат бор,лекин чақмоқ ва зилзилада бу фурсат топилмайди.   

قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَىٰ أَن يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِّن فَوْقِكُمْ أَوْ مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُم بَأْسَ بَعْضٍ ۗ انظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ  (انعام/۶۵)

Айтинг: ” у сизларга устингиздан ё оёқларингизни остидан азоб юборишга, ёки сизларни гурух- гурух  қилиб аралаштириб юбориб (жангу жадалларда) айримларингизга айримларингизнинг зарарини тоттириб қўйишга қодир бўлган зотдир”. Қаранг англаб етармикинлар,деб оятларимизни қандай баён қилмоқдамиз.

Тафарруқ шундай бир азобки, гохида мубораза ва жиход илми бўйича  жохиллик ва мутахассис бўлмаслик уни янада алангаланишига, кенгайишига ва узоқроқ давом этишига сабаб бўлади. Аллох таоло мархамат қилган пайтида:

 وَلَیَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِیٌّ عَزِیزٌ * الَّذِینَ إِن مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاهَ وَآتَوُا الزَّکَاهَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنکَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَهُ الْأُمُورِ (حج/ ۴۰ ـ ۴۱)

Албатта аллох ўзига ( яъни динига) ёрдам берадиган зотларни ғолиб қилур. Шубхасиз, аллох кучли, қудратлидир. Уларни ( яъни мусулмонларни) агар биз ер юзида ғолиб қилсак – улар намозни тўкис адо этадилар, закотни (хақдорларга) ато этадилар, яхшиликка буюрадилар, ёмонликдан қайтарадилар. ( Барча) ишларнинг оқибати аллохнинг (измидадир).

Бизлар тамкиндан олдин хам намозни барпо қиламиз, намозда зикр қилинган ўринларни барпо қилишлик ва махсусан фотиха сурасида зикр қилинган ўринларни барпо қилиш, даъватни хаммасини жавхари хисобланади, маъруфга буюриш ва мункардан қайтариш хам ана бу умумий тушунчани устига бино қилинган. Маъруф ва мункарлар илм таълим олиш, намоз, рўза, хаж, закот, иқтисодий ишлар, никохдаги масалалар, фарзандларни мудирият қилиш каби ибодатларни хар бир шохасида хам, ана ўша бўлим ва қисматга хосланган бўлиши мумкин.

Энди қуролли жанг ва жиходдаги сўнгра эса хукумат қудратини касб қилишдаги ва тамкиндаги маъруфлар бу нима ўзи? Биринчи бўлиб маъруфларни таниб ол, сен жиходни ва қуролли жангни ва вахдатни шевасидаги исломий лойихага эга бўлмаган пайтингда, ёки қудратни касб қилиш учун хам исломий лойихага эга бўлмаган вақтингда, сен ана бу заминадаги  маъруфларни танимайсан хам. Шундай бўлгач, сен жиход ва қуролли жанг масаласи бўйича қандай қилиб амр ба маъруф қила оласан?  Жиход ва қуролли муборазада мункардан қайтариш ё тамкин пайтида хам, ўзига хос таниб олишга, мутахассисликка мухтож бўлинади.

Сиз жиходда ва исломий қуролли жангни дипломатикасида қайси амал мункар эканини билмасдан туриб, қандай қилиб ундан нахий қила оласиз?  Мана бу заминадаги маъруфга амр қилиш ва мункардан нахий қилишликни сизнинг ишларингиз, оилага оид одобларга, талоққа, закотга, ижара беришга, хажга, жанозани фиқхига ва бошқалар бўйича сизнинг мутахассислигингизга алоқаси йўқ. Бу замина бўйича Холид ибни Валидга ўхшаш мутаххассисларга эхтиёж бор, мана бу шахс харбий ишлардан бошқа нарсалар бўйича росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг асхобларини хаддидаги  илмга эга бўлган.

Хурматли дўстлар: аслида мана бу масала жуда хам мухим масала бўлиб, афсуски бу борада жуда кўп бепарволиклар қилинган, уларни изохлаб беришга ва янада тушунарлироқ қилишга хожат бор.

Масалан бизларни баданимиз бемор бўлган пайтида, биз касалликни иллатини билмаймиз, аввало умумий бир табибга мурожаъат қиламиз, агар унда бир натижани қўлга киритмайдиган бўлсак, ички мутахассис табибдан ёрдам оламиз. Агар бу борада хам натижани қўлга кирита олмасак, ана бу икки равиш орқали қўлга киритган  натижамиздан фойдаланиб бакалавр даражасидаги табибларга учраймиз, бу ерда олдинги олган натижаларимиз ташхис бериш бўйича бизларга албатта  ёрдам бериши мумкин.

 Баъзи бир касалликлар турли-хил  табибликдаги мутахассисликларни ўртасида муштарак эканини яхши биламиз, аммо умуман олганда хар бир мутахассислик фақат баъзи касалликларга хосланган бўлади.  Улардан бирини иши синган суяклар ва ортопедлик бўйича бўлса, бошқасиники эса овқат хазм қилиш системаси ва жигар бўйичадур, яна бирини иши қон ва анкология бўйича бўлса, бошқа бириники бўйраклар ва сийдик хайдаш системаси бўйичадур, улардан бири ғуддалар,тероид, қанд касаллиги билан ишласа, бошқасини сохаси қалб ва қон системасига чегараланган, ёки улардан бири ўпка ва нафас олиш системаси билан шуғулланса, бошқаси аёллар ва туғруқ ишлари билан ишлайди; шу тартибда хар бир касаллик учун ўзига хос мутахассислик кўзда тутилган. Хатто жаррохлик бўйича хам ўртада фарқлар кўзга ташланади.

Шунга ўхшаш ижтимоъий касалликлар хам бир сатхда эмас, уларни хаммаси учун бир хил дармондан фойдаланиб бўлмайди. Фақирлик, ўғрилик, қўрқув, нотинчликлар, қайсарлик, ўжарлик, маст қилувчи ва гиёхванд  моддалардан фойдаланиш, риё, зино, ёлғончилик, хиёнат, жосуслик қилиш, намоздаги бепарволик, динфурушлик қилиш, эр ва аёлни ўртасидаги ихтилофлар,гўдаклардаги бузилган рафторлар, дабдаба парастлик  ва бошқалар хам касаллик хисобланади, уларни хар бири учун ўзига хос дармон қилиш чоралари мавжуд. Бошқача истелох билан айтганда уларни хар бири учун  алохида фиқх боблари бўлиб, агар шахс бу борада назар бермоқчи бўлса, керакли фиқхий илмга эга бўлиши лозим.     

Аллохни бандаларини озод қилиш учун қуролли жангни бошлаш ва жохилиятни,тоғутларни қонунларини ўрнига аллохни шариатидаги қонунларни хоким қилиш хам, айтиб ўтилган барча мутахассисликлардан кўра хам  нихоятда нозикроқ бир мутахассислик хисобланади. Агар олдин айтиб ўтилган мутахассисликлардаги ташхис ё касалликни дармон қилиш бўйича хатога йўл қўйилса, фақат бир кишини жони хатарга тушади, аммо қуролли жанг бўйича, агар шахсни ўзи бу илм бўйича олим ва мутахассис бўлмаган холатда, ўзини рахбар, олимни ўрнига қўйиб олган бўлса, у бир қанча йиллар давомида минглаб балки миллионлаб инсонларни  жонини,номусини,молини, ватанини хатарга солиши ва нобуд қилиши мумкин, ва хатто андалусга ўхшаб ўша минтақадаги  динни ва мусулмонларни мавжудиятини йўқолишига боис бўлиши мумкин. Мана бундай дахшатли ва қўрқинчли ишни  огох бўлган холда қилинадиган бўлса, бу одамларга хизмат қилиш бўладими ё аллохни икки амонати яъни аллохни динига ва аллохни бандаларига қилинган хиёнат хисобланадими?

Қимматли дўстлар, фақат даъват, инқилоб, мубораза,жиход ва қуролли мубораза хақида гапиришни ўзи ва бу амалларни қилганларга насиб бўладиган савобни меъзонидан огох бўлишни ўзи кифоя қилмайди. Мана булар хам худди хайдовчилик, табиблик каби бир илм хисобланади, хеч ким турли- хил мавзудаги китобларни мутолаъа қилиш орқали хайдовчи бўлиб қолмайди. Сизлар бир тасаввур қилиб кўринглар, агар бир киши хайдовчилик қилишни билмаса ёки жаррохлик қилишни билмаса, агарчи у бошқа мутахассисликлар бўйича анча юқори даражаларга эга бўлса хам, сизни назарингиз бўйича ўзимизни ё бошқа бир неча кишини жонини уни қўлига ишониб  топширса  бўладими?

Инқилоб хам бир фан ва илмдур, қуролли жанг ва жамоатни бошқариш хам бир илм ва фандур. Яхши хайдовчи бўлиш шахсни мусулмон бўлиши ё бўлмаслигига алоқаси йўқ. Холид ибни Валид исломдан олдин хам жанг сохасида бир мутаххассис бўлган эди,   ана ўша мутахассис бўлганлиги уни аллохни қиличига айлантирди, сарф ва нахв,балоға, намоз ва рўза ахкомлари ва хатто тоғутга куфр келтириш, хамда валоъ ва бароъ масалалари бўйича у киши мутахассис бўлган эмасди.

Мана бу холатда, хар бир гурух учун раббоний ва ишончлик уламолар сифатида танилган ва ўзларини тўдаларини фойдасига, лекин мухолиф бўлган гурух ё  гурухларга қарши фатво чиқарадиган  муллолар ва китобхона уламоларига нисбатан  янада кўпроқ диққат билан эътибор берилиши лозим бўлади.